Cena sprawiedliwości

Wstęp

Artykuł ten ma uświadomić społeczeństwo ile tak naprawdę kosztuje walka o sprawiedliwość każdego, kto zostanie bezpodstawnie czy też bezprawnie oskarżony. A tak się dzieje w przypadku, gdy wymiar sprawiedliwości jest zależny od partii rządzącej, czy też od polityków lub osób wpływowych. Przykład na którym będę się opierał by wykazać faktyczne koszty, będzie oparty na własnym doświadczeniu.

Art. 32 Konstytucji

Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.” Zacznę od punktu pierwszego a w szczególności zdania pierwszego, który w tym celu wyszczególniłem. Zastanówmy się nad znaczeniem tych słów a następnie odpowiedzmy Sobie, czy to zdanie odnosi się również co do kwestii ponoszenia kosztów związanych z walką o sprawiedliwość? Jeżeli uznamy za oczywiste że tak, to musimy Sobie odpowiedzieć na kolejne pytanie a mianowicie. Czy w takim układzie koszt obrony, walki o sprawiedliwość będzie dla każdego taki sam oraz czy każdy z Nas będzie wstanie ponieść ten koszt? A co w sytuacji jeżeli koszty przerosną moje możliwości finansowe? Skutkiem tego będzie brak możliwości uczestniczenia w procesie, czy też wybrania Sobie adwokata, skutkiem czego zostanę pozbawiony prawa do obrony, nie zależnie od tego, że będzie mnie reprezentował obrońca z urzędu. Za tym w mojej ocenie jest oczywistym, że równość wobec prawa ma związek z ponoszeniem kosztów a to może oznaczać, że zapadające wyroki naruszają z tego powodu Art. 32 Konstytucji.

Art. 77 Konstytucji

Każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej.” Właśnie możesz powiedzieć, że nawet jeżeli zostałeś przez niezgodne z prawem działanie narażony na koszty, czy też niesłusznie skazany, to ten artykuł daje możliwość do wynagrodzenia szkody. Odpowiem tak. W pewnym sensie masz częściowo rację. Jednak tylko jeżeli chodzi o poniesione koszty finansowe, gdyż pozostałe koszty, które ponosi osoba bezpodstawnie, czy bezprawnie oskarżona a następnie skazana nie da się odzyskać i nie są wstanie żadne pieniądze tych szkód naprawić. Myślę, tutaj o szkodach wyrządzonych, które dotyczą zaczynając od dobrego imienia, dobra osobistego, dyskryminacji spowodowanej przez oskarżenie, czy niesłuszne skazanie, uszczerbku na zdrowiu a nieraz na utracie życia kończąc.

Śledztwo i związane z tym koszty

W tym temacie przedstawię jak budowane są koszty, które obciążają osoby wobec, których prowadzone są śledztwa dotyczące zarzutów udziału w grupie przestępczej mającej na celu narażenie Skarbu Państwa na uszczuplenie poprzez nieodprowadzenie należnych podatków. Postaram się przedstawić strukturę kosztów na jakie zostajemy narażeni w sytuacji postawienia Nam zarzutów w oparciu o własne doświadczenia, oczywiście ta struktura jest edytowalna, gdyż różne czynniki mają wpływ, ale postaram się opisać to na dwóch własnych przypadkach dla porównania. Otóż tak pierwszy przykład będzie w oparciu, gdy po zarzutach Prokuratura wnosi o areszt, który Sąd stosuje. Tutaj już wiąże się to z ponoszeniem Naszych kosztów. Zakładam, że osoba wobec której zastosowano areszt do tego czasu pracowała i gdyby nie areszt pracowała by w dalszym czasie. W związku z tym możemy uznać, że utrata wynagrodzenia jest pierwszym z ponoszonych kosztów. Kolejnym kosztem związanym z stosowaniem aresztu będzie na pewno, koszt zakupienia potrzebnych artykułów związanych z higieną, odzieżą czy produktów żywnościowych, tutaj dodam, że nie ma znaczenia, fakt, że korzystamy z tych rzeczy również na wolności jak to że przeważnie ten koszt pokrywają osoby Nam bliskie, jednak to jest Nasz koszt. Kolejnym kosztem jeżeli pozwalają Nam na to środki finansowe jest zatrudnienie obrońcy, koszt ten przy spełnieniu pewnych warunków można pominąć przez przyznanie Nam obrońcy z urzędu. Z praktyki jaką nabyłem przez ponad dziesięć lat udziałów w śledztwie jak i i procesie sądowym, napiszę wprost jeżeli oczywiście stać daną osobę na obrońcę z wyboru to uważam, że lepszym rozwiązaniem jest ponieść ten koszt niż zdać się na obrońcę z urzędu. Szczerze nie zdarzyło się w czterech postępowaniach w jakich biorę udział, by występował obrońca z urzędu o którym można by powiedzieć, że mając takiego obrońcę nie warto wydawać pieniędzy na obrońcę z wyboru. Jest to niestety przykra sprawa, oczywiście obrońcy z wyboru też bywają różni jednak starają się cokolwiek zrobić, tym bardziej w takich sprawach z oskarżenia bezpodstawnego czy bezprawnego jest ciężko obronić swojego klienta. Jeżeli mamy już obrońcę i mamy szanse opuścić areszt to musimy się liczyć z kolejnym kosztem który często występuje to poręczenie majątkowe. Następnie w sytuacji aresztu ponosimy największy koszt nie finansowy lecz związany z uszczerbkiem na zdrowiu a nawet z utratą życia, tego kosztu nie można tak po prostu przeliczyć więc nie będę go uwzględniał w tabelach. Natomiast zakładam, że podczas pobytu w areszcie zostały przeprowadzone wszystkie czynności związane z śledztwem co pozwoli Nam na przejście do kosztów związanych z procesem sądowym.

KOSZTY ŚLEDZTWA WERSJA Z ARESZTEM

Okres śledztwa/aresztuUtrata wynagrodzeniaZakup potrzebnych artykułówPoręczenie majątkoweZatrudnienie obrońcySUMA
3 miesiące 9.354,00 900,002.000.000,00 5.000,002.015.254,00
6 miesięcy18.708,001.800,001.500.000,0010.000,001.530.508,00
9 miesięcy28.062,002,700,001.000.000,0015.000,001.045.762,00
12 miesięcy37.416,003.600,00 500.000,0020.000,00 561.016,00
15 miesięcy46.770,004.500,00 120.000,00 0,00 171.270,00
W tabeli kwoty przyjęte będą uśrednione m.in. miesięczny zarobek 5.000 - 19 % podatku dochodowego - 23% podatku VAT jaki zapłacimy przy każdym zakupie towaru = 3.118 zł. Zakup potrzebnych środków higienicznych plus żywności około 300 zł / m. Poręczenie majątkowe wskażę po 9 miesiącach - 1 mln. zł po 15 miesiącach 120 tyś zł. Zatrudnienie obrońcy koszt od 5.000 - 20.000 zł o takich kwotach słyszałem ja korzystałem z obrońcy z urzędu. Mój koszt będzie wynikał z 15 miesięcy aresztu jak to miało miejsce pozostałe miesiące to koszty przypuszczalne.
Koszty procesu Sądowego

Przedstawię teraz z czym wiążą się koszty procesu przed Sądem, będzie to kontynuacja na tym samym przykładzie co śledztwo. Informacyjnie, proszę mieć na uwadze fakt, że koszty oczywiście mogą się różnić z kilku przyczyn o których teraz napiszę, natomiast w tabeli wskażę koszty na autentycznym przykładzie. Pierwszy z kosztów jakie przyjdzie Nam pokryć to koszt dojazdu na rozprawy i tutaj rzeczą wiadomą jest, że duże znaczenie ma odległość od miejsca zamieszkania do Sądu. W tym przypadku odległość jest na tyle odległa od prawie czterystu do prawie pięćset kilometrów. Więc zostajemy narażeni na kolejny koszt, czyli opłacenie noclegu. Jak zobaczymy w tabeli odległość podaną w jedną stronę, to widzimy, że wyjazd i powrót w jednym dniu jest zbyt męczący. Kolejnym kosztem w takiej sytuacji będzie wyżywienie. Następnie koszt wynajęcia obrońcy, czy nawet dwóch obrońców oraz koszt wyjazdu obrońców na rozprawę. Jeżeli mam do czynienia z dużą odległością możemy zmniejszyć koszt udziału obrońców poprzez wynajęcie aplikantów miejscowych na posiedzenia inne niż rozprawy. Musimy również liczyć się z innymi kosztami jakie mogą wystąpić w związku z podróżami np. opłaty za przejazd autostradą, zakup płynu do spryskiwaczy, awarie samochodu itp. Musimy jeszcze pamiętać również o jeszcze jednym koszcie, to utrata wynagrodzenia podczas wyjazdu i uczestnictwie na rozprawie. Przedstawię ten koszt na podstawie pracownika a nie przedsiębiorcy chociaż z mojej perspektywy powinienem wybrać tą drugą stronę. Zobaczmy jak to wygląda po wprowadzeniu liczb do tabeli.

Proces Sądowy

ZESTAWIENIERok 2013/14 Posiedzeń 21 Rozpraw 7 plus koszt obrońcówRok 2015/16 Posiedzeń 114 Rozpraw 8Rok 2017/18 Posiedzeń 29 Rozpraw 31Rok 2019/IV2020 Posiedzeń 11 Rozpraw 20Suma
Posiedzeń 175
Rozpraw 66
Koszt nowego obrońcy 4000 + każda rozprawa 2.000
Koszt dojazdu i powrotu 4.328,00 4.947,00 24.867,00 16.044,00 50.186,00
Nocleg 3.500,00 4.000,00 15.500,00 10.000,00 33.000,00
Wyżywienie 1.400,00 1.600,00 6.200,00 4.000,00 13.200,00
Obrońca x 228.200,0020.800,00 80.600,00 52.000,00191.600,00
Aplikant 4.200,0022,800,00 5.800,00 2.200,00 35.000,00
Inne koszty 350,00 400,00 1.550,00 1.250,00 3.550,00
Dzień wolny w pracy 1.995,00 2.280,00 8.835,00 5.700,00 18.810,00
SUMA43.973,0056.827,00143.152,00112.929,00345.346,00
- Rozprawy - Przyjmujemy okres procesu 7 lat w tym 1-3 roku dojazd w jedną stronę to 370 km 4-7 rok dojazd w jedną stronę to 480 km, Koszt kilometrówki to 0,8356 zł/km średni koszt noclegu 3 os. = 500 zł.Koszt obrońcy za sprawę 5.000 zł koszt wyjazdu obrońcy 1.300 zł. koszt wyżywienia 200 zł inne koszty 50 zł. Dzień wolny w pracy zakładamy zarobek 6.000 zł / 21 dni roboczych = 285 zł / dzień
- Posiedzenia - aplikanci 200 zł

PODSUMOWANIE

Podsumowanie kosztów

Podsumowując, koszt na jaki zostajemy narażeni poprzez bezpodstawne czy też bezprawne postępowanie karne, gdzie nastąpiło stosowanie aresztu i cały proces trwa ponad dziesięć lat nie licząc kosztu poniesionego na zdrowiu itp. to około pół miliona złotych. Czyli oskarżony, chcąc walczyć o sprawiedliwość i własną wolność musi się liczyć, że średni miesięczny koszt to prawie cztery tysiące złoty, czyli miesięcznie musi zarobić co najmniej sześć tysięcy złoty, by pokryć koszty oraz przeżyć. Proszę teraz powiedzieć co z osobami oskarżonymi, którzy zarabiają dwa, trzy tysiące z których muszą żyć? Otóż odpowiedź na to pytanie jest również odpowiedzią na jeszcze inne pytanie a mianowicie, dlaczego wiele osób podejrzanych korzysta z Art. 60 Kodeks Karny (tzw. mały świadek) na taką sytuację mogą liczyć osoby, które składają wyjaśnienia? Przyczyny ekonomiczne, które również wykorzystują organy prowadzące postępowanie jako argument podczas przesłuchiwania podejrzanego by uzyskać wyjaśnienia takie które pasują Prokuratorowi do postawionej tezy, a która następnie jest wskazana w Akcie oskarżenia. W takiej sytuacji możemy stwierdzić, że korzystają na tym dwie strony tj. podejrzany może liczyć na łagodny wymiar kary (wyrok w zawieszeniu) Prokurator uzyskuje dowód w postaci pomówień, który często jest jedynym dowodem popierającym akt oskarżenia. W postępowaniach gdzie zarzuty wynikają z Kodeksu Karny Skarbowy są jednak pewne warunki, wynikające z Art. 17 Kodeks Karny Skarbowy, które powinny zostać spełnione, przy zastosowaniu Art. 60 Kodeks Karny Reasumując Prokurator przy zarzutach Karno Skarbowych w sposób świadomy proponuje podejrzanej osobie Art. 60 KK tzw. małego świadka, mając wiedzę, że nie pozwala na to Art. 17 K.K.S. W większości przypadków tych co znam takie warunki nie zostały spełnione, ale osoby poddawały się dobrowolnie karze m. in. dlatego, że są osobami niewinnymi i właśnie chociażby z ekonomicznego punktu nie są wstanie się obronić, bo co im ma dać możliwość bronienia się jeżeli umrą z głodu. Co mi da fakt, że przez tyle lat broniłem się wydając każdą zarobioną złotówkę, by dzisiaj powiedzieć poddaje się gdyż nie mam środków na dalszą obronę a taki zależny Prokurator czy Sędzia, żyją Sobie za moje pieniądze i ich nie obchodzi, że przegrałem. Owszem jest Art. 77 Konstytucji RP mówiący, ze mam prawo do wynagrodzenia szkody, tylko pytanie kiedy? Skoro po jedenastu latach sprawa nie zakończyła się w pierwszej instancji a Ja mogę się ubiegać o wynagrodzenie po tym jak wykorzystam wszystkie instancje tzn. za ile lat? Umrę z głodu do tego czasu, ale czy to kogoś interesuje? Każdy uważa, że skoro masz w zarzucie osiemdziesiąt czy sto milionów to masz kasę. Tak tylko te zarzuty nie są faktyczne lecz bezpodstawne i bezprawne co oznacza, że takiej kasy nie posiadam.

Koszty śledztwa, bez aresztu

Koszty śledztwa, bez aresztu

Teraz, przedstawię sytuację związaną z kosztami na jakie jest narażona osoba bezpodstawnie i bezprawnie podejrzana o popełnienie przestępstwa związanego z udziałem w grupie przestępczej, która rzekomo miała zajmować się wyłudzeniem podatku od Skarbu Państwa. Różnica polega na tym, że tutaj wobec takiej osoby nie zastosowano aresztu śledczego, tylko osoba ta uczestniczy w śledztwie z wolnej stopy. Pierwsza rzecz jaka wiąże się z kosztami to wiadomo koszt wynajęcia obrońcy. Jeżeli uczestniczymy w śledztwie w sposób wolnościowy to często Prokurator żąda od Nas poręczenia majątkowego, następnie wiadomo, że są prowadzone czynności w śledztwie, które często wymagają Naszej obecności, więc kolejnym kosztem jest koszt dojazdu na takie czynności wiadomo, że będzie różny kwestia odległości którą musimy pokonać. Tutaj dodam zaraz koszt dojazdu adwokata, jeżeli jest to poza obrębem regionu i wiąże się to z dłuższym czasem uczestniczenia. W przedstawionym przypadku uczestniczenie w czynnościach wiązało się z zajęciem całego dnia pracy, więc utrata wynagrodzenia za nieobecność w pracy. Wiadomo, że musimy się posilić, więc wyżywienie. Na koniec przyjmiemy jeszcze występujące tzw. koszty inne. Wyliczenie przedstawię również jak poprzednio w tabeli.

KOSZTY ŚLEDZTWA BEZ STOSOWANIA ARESZTU

ZESTAWIENIE
Okres 2014
Czynności - 2
Okres 2015
Czynności - 1
Okres 2016
Czynności - 2
SUMA
Wynajęcie obrońcy 5.000,00 0,00 0,00 5.000,00
Poręczenie majątkowe20.000,00 0,00 0,0020.000,00
Dojazd 348,00 174,00 348,00 870,00
Wyżywienie 200,00 100,00 200,00 500,00
Utrata wynagrodzenia 570,00 285,00 570,00 1.425,00
Dojazd obrońcy 1.600,00 800,00 1.600,00 4.000,00
Inne 100,00 50,00 100,00 250,00
SUMA27.818,001.409,00 2.818,0032.045,00
Koszt wynajęcia obrońcy przyjmujemy 5.000 zł. Poręczenie majątkowe zakładamy 20.000 zł. Koszt dojazdu czyli liczba kilometrów razy stawka za kilometrówkę w tym przypadku odległość 104 km w jedną stronę razy 2 razy cena za kilometr 0,8356, koszt dojazdu adwokata 800 zł. Wyżywienie 100 zł. Utrata wynagrodzenia 285 zł/ dzień. Koszty inne 50 zł.
Koszt procesu tego przykładu

Koszt procesu jaki przedstawię na tym przykładzie będzie różnił się w kilku kwestiach od tego, który przedstawiłem powyżej. Dlaczego? Otóż w tej sytuacji mamy mniejszą odległość od miejsca zamieszkania do Sądu w którym odbywa się proces, odległość ta jednak będzie się różnić od tej z śledztwa ze względu na zmianę miejsca zamieszkania, czyli koszt dojazdu. Następnie wyżywienie, utrata wynagrodzenia, koszt dojazdu adwokata oraz koszty inne.

Koszt procesu Sądowego

ZESTAWIENIEOkres - 2016
Posiedzenia - 3
Rozpraw - 0
Okres - 2017
Posiedzenia - 5
Rozpraw - 7
Okres - 2018
Posiedzeń - 0
Rozpraw - 7
Okres - 2019
Posiedzeń - 0
Rozpraw - 6
SUMA
Posiedzeń - 8
Rozpraw - 20
+ 20.000,00
Dojazd do Sądu 0,00 1.837,00 1.837,00 1.574,00 5.248,00
Wyżywienie 0,00 700,00 700,00 600,00 2.000,00
Utrata wynagrodzenia 0,00 1.995,00 1.995,00 1.710,00 5.700,00
Dojazd adwokata2.400,00 9.600,00 5.600,00 4.800,0042.400,00
Koszty inne 0,00 350,00 350,00 300,00 1.000,00
SUMA2.400,0014.482,0010.482,00 8.984,0056.348,00
Koszt dojazdu ilość kilometrów 157 razy cena kilometrówki 0,8356 zł / km, Wyżywienie 100 zł. Koszt dojazdu adwokata 800 zł. utrata wynagrodzenia 285 zł / dzień i koszty inne 50 zł. W posiedzeniach brał udział tylko adwokat

Podsumowanie i porównanie

Podsumowanie końcowe

Podsumowując, koszt na jaki zostajemy narażeni poprzez bezpodstawne czy też bezprawne postępowanie karne, w przypadku gdy nie zostaje zastosowany środek zapobiegawczy w postaci aresztu to około siedemdziesiąt tysięcy złotych co daje nam średni koszt miesięczny około tysiąca dwustu złoty. Porównując jest to oczywiście niższy koszt niż w pierwszym przypadku jednak, czy każdy będąc bezpodstawnie czy też bezprawnie oskarżony jest wstanie ponieść takie koszty? Oczywiście odpowiedź nie jest jednoznaczna, by udźwignąć taki koszt musi taka osoba zarabiać co najmniej średnią krajową. Więc ten przykład również pokazuje, że ponoszenie takiego kosztu jest dobrym argumentem dla Prokuratury, by wykorzystać to dla celów uzyskania zeznań ale również może mieć znaczenie przy stawianiu zarzutów. Jeżeli Prokurator ma wybór między podejrzanym o którym ma informację, że jest to osoba majętna, którą będzie stać ponieść koszty takiego procesu, którego materiał dowodowy jest co najmniej wątpliwy, poszlakowy a z drugiej strony osoba, która nie posiada dużego majątku to woli postawić tej osobie zarzuty? Nawet, jeżeli opieramy się wyłącznie na poszlakach typu pomówienia to zawsze jest szansa, że taka osoba ekonomicznie nie będzie wstanie się obronić. Nie jest tajemnicą poliszynela, że duży wpływ na ponoszone koszty przez uczestników tych postępowań ma również odległość jaka dzieli uczestników takich postępowań od prokuratury czy następnie Sądów. To zauważył również ustawodawca, że duże odległości gdzie jest wiele osób zamieszkałych w znacznych odległościach od miejsca procesu może mieć negatywny wpływ na procesy i dlatego umieścił w kodeksie postępowania karnego m.in. Art. 36 kpk oraz Art. 37. Normalnie działając wymiar sprawiedliwości w pierwszym przedstawionym przypadku, patrząc pod względem ekonomicznym 99% uczestników zamieszkuje około czterystu kilometrów od Sądu, w tym samym województwie, to zgodnie z Art. 36 kpk przekazała by ten proces do równorzędnego Sądu. Taka decyzja byłaby też zasadna w związku z Art. 37 kpk. Tylko jest rzeczą logiczną i pewną, że sprawa prawdopodobnie została by umorzona i to jest faktyczny powód dlaczego zawsze wnioski odrzucał Sąd Apelacyjny a nie te które podawał w uzasadnieniach. Dobrze, bo może odbiegam od tematu tego artykułu w którym chciałem pokazać, że tak naprawdę prawo dzisiaj i od wielu lat jest dla osób mających pieniądze ile trudno powiedzieć, człowiek żyjący od wypłaty do wypłaty i nie koniecznie tej minimalnej nie ma szans na obronę gdy zostanie wplątany przez zależny wymiar sprawiedliwości w przestępstwo czy to gospodarcze czy też inne, a mówienie, że ktoś ma obrońcę z urzędu, to w wielu przypadkach jest kpina z takiego oskarżonego. Mając doświadczenie z czterech prowadzonych postępowań i procesów gdzie bardzo wielu współoskarżonych korzysta/ła z obrońców przyznanych z urzędu to mogę napisać tylko tyle, że jedyną rzecz jaką zrobiono dla tych oskarżonych to doprowadzenie do dobrowolnego poddania się karze. Jeżeli jednak oskarżony nie zamierzał przyjąć takiej propozycji to mógł liczyć ewentualnie na złożenie wniosku o zmianę środka zabezpieczającego i bierny udział na sali rozpraw takiego obrońcy.

ZAŁĄCZNIK:

Art. 36 Sąd wyższego rzędu nad sądem właściwym może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli większość osób, które należy wezwać na rozprawę, zamieszkuje blisko tego sądu, a z dala od sądu właściwego; Art. 37 Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości.

Postanowienie Sygn-II-AKo-13418