Przedstawienie sprawy

SYGNATURA AKT  IV. ÚS 1355/18

Propozycja rozpatrywanych aktów:

Skarga konstytucyjna na uchwałę Prokuratury Generalnej w Ołomuńcu z dnia 9 stycznia 2019 r. Nr 8 VZN 288 / 2017-67, uchwałę Prokuratury Okręgowej w Ostrawie z dnia 2 lipca 2018 r. Sygn. 1 KZN 4188/2016, interwencja Prokuratury Okręgowej w Ostrawie polegająca na wydaniu instrukcji instytucjom finansowym na przeniesienie zabezpieczonych środków z rachunków skarżących, z powiadomieniem państwa najwyższego Rada w Ołomuńcu z dnia 14 marca 2018 r. Nr 8 VZN 288 / 2017-24, interwencja Prokuratury Okręgowej w Ostrawie polegająca na przekazaniu postępowania karnego prowadzonego na podstawie akt nr. 1 KZN 4188/2016 do Rzeczypospolitej Polskiej i przeciwko interwencji Prokuratury Okręgowej w Ostrawie polegającej na bezczynności w tym samym postępowaniu karnym, związanej z propozycją uchylenia części przepisów § 79 a ust. 1 ustawy nr 141/1961 Coll., Kodeks postępowania karnego, ze zmianami, słowami „Jeżeli ustalenia wskazują na to” Możliwe propozycje dodatkowe: propozycja uchylenia części przepisów sekcji 79 a ust. 1 ustawy nr 141/1961 Coll., Kodeks postępowania karnego, z późniejszymi zmianami, słowami „Jeżeli stwierdzone fakty to wskazują”.

Návrh na přezkoumávané akty: 

ústavní stížnost proti usnesení Vrchního státního zastupitelství v Olomouci ze dne 9. ledna 2019 č. j. 8 VZN 288/2017-67, usnesení Krajského státního zastupitelství v Ostravě ze dne 2. července 2018 sp. zn. 1 KZN 4188/2016, zásahu Krajského státního zastupitelství v Ostravě spočívajícímu v udělení pokynu peněžním ústavům k převedení zajištěných peněžních prostředků z účtů stěžovatelek, vyrozumění Vrchního státního zastupitelství v Olomouci ze dne 14. března 2018 č. j. 8 VZN 288/2017-24, zásahu Krajského státního zastupitelství v Ostravě spočívajícímu v předání trestního řízení vedeného pod sp. zn. 1 KZN 4188/2016 do Polské republiky a proti zásahu Krajského státního zastupitelství v Ostravě spočívajícímu v nečinnosti v témže trestním řízení, spojených s návrhem na zrušení části ustanovení § 79a odst. 1 zákona č. 141/1961 Sb., trestní řád, ve znění pozdějších předpisů, ve slovech „Nasvědčují-li zjištěné skutečnosti tomu“
Eventuální akcesorické návrhy:  návrh na zrušení části ustanovení § 79a odst. 1 zákona č. 141/1961 Sb., trestní řád, ve znění pozdějších předpisů, ve slovech „Nasvědčují-li zjištěné skutečnosti tomu“

Krótka charakterystyka:

władza państwowa; Prawo do własnego majątku, nabywanie majątku; Prawo do ochrony sądowej i innej ochrony prawnej; Prawa strony w postępowaniu sądowym; Prawo oskarżonego w postępowaniu karnym. Wyznaczenie składających petycję: X s.r.o. i Y s.r.o.
Rodzaj procedury: postępowanie w sprawie skargi konstytucyjnej. Skarżący, jako spółki handlowe z siedzibą w Ostrawie, były zaangażowane w szeroko zakrojone postępowania karne w sprawie podejrzenia popełnienia szczególnie poważnego przestępstwa polegającego na obniżeniu podatków, opłat i podobnych obowiązkowych płatności zgodnie z § 240 ust. a) Kodeksu karnego, przestępstwo legalizacji dochodów pochodzących z przestępstwa zgodnie z § 216 ust. 1 lit. a) i ust. 4 lit. a) a), b) ic) Kodeksu karnego (zmienionego do 31 stycznia 2019 r.) oraz przestępstwa związane z nieuprawnionym prowadzeniem działalności gospodarczej zgodnie z § 251 ust. 1 i 3 lit. b) Kodeksu karnego. Od 2016 r. Wyżej wymienione przestępstwa miały być popełniane przez grupę osób narodowości polskiej, czeskiej i ukraińskiej, ukrywając przekazy pieniężne przed nieuczciwym handlem przez kontrolowane przez nich firmy w Polsce, Czechach, Wielkiej Brytanii, na Cyprze i w Bułgarii z olejami mineralnymi. Firmy te miały obejmować skarżących kontrolowanych przez jednego z podejrzanych, K. J. W., który jest obywatelem Polski. W ramach dochodzenia środki zabezpieczono w listopadzie 2016 r. Zgodnie z art. 79 a ust. 1 kodeksu postępowania karnego na 14 rachunkach bankowych, w tym na rachunkach bankowych skarżącego 1) i na rachunku bankowym skarżącego 2). Trybunał Konstytucyjny odrzucił skargę konstytucyjną skarżących przeciwko zabezpieczeniu funduszy jako oczywiście bezzasadną uchwałą z dnia 9 maja 2017 r., Sygn. znaczek II. ÚS 894/17. Postępowanie karne prowadzone było przez czeskie organy ścigania tylko na etapie dochodzenia, podczas którego nawiązano współpracę między czeskimi i polskimi organami ścigania. W tym celu polska prokuratura zwróciła się z prośbą o przekazanie zabezpieczonych środków w Republice Czeskiej na rachunki bankowe prokuratury jako dowód. Wniosek wykazał, że fundusze zostały uznane za dowody rzeczowe zgodnie z art. 159 dekretu Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. Nr 508/2016 o zbiorze ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym między innymi przedmioty, które służyły lub miały na celu popełnienie przestępstwa, które pochodzi bezpośrednio lub pośrednio z przestępstwa, jak miało to miejsce w przypadku zajmowanych środków. Prokuratura Okręgowa przyjęła wniosek strony polskiej i przekazała go czeskim instytucjom finansowym. Instytucje finansowe poinformowały następnie Prokuraturę Okręgową w styczniu i lutym 2018 r. O przekazaniu środków na rachunki polskiej prokuratury. Zgodnie z art. 79 f ust. 1 kodeksu postępowania karnego zabezpieczenie środków skarżących zostało unieważnione przez skargę konstytucyjną zaskarżoną uchwałą Prokuratury Okręgowej z dnia 2 lipca 2018 r. W uzasadnieniu tej decyzji Prokuratura Okręgowa opisała przebieg przedmiotowego postępowania karnego, w tym jego przekazanie do Polski i zabezpieczenie środków skarżących, stwierdzając, że według instytucji finansowych wszystkie środki zostały przesłane do Prokuratury Polskiej w dniu 28 lutego 2018 r. Pomimo powtarzających się nagłych przypadków Prokuratura Okręgowa nie otrzymała potwierdzenia otrzymania wszystkich środków z Prokuratury Polskiej, ale pomimo tego można wnioskować z wcześniejszych raportów i informacji, że władze czeskie wypełniły obowiązek po przejęciu sprawy przez organy sądowe Rzeczypospolitej Polskiej. Sprawa karna jest nadal prowadzona wyłącznie przez zagraniczne organy sądowe, a ze sprawozdań otrzymanych przez instytucje finansowe wynika, że ​​środki zadeklarowane w Polsce jako dowody rzeczowe znajdują się na wyznaczonych rachunkach tego organu. W skargach konstytucyjnych skarżący zwrócili uwagę, że w toczącym się postępowaniu karnym ich środki zostały zabezpieczone, co jako takie zostało już zatwierdzone przez Trybunał Konstytucyjny w uchwale nr. znaczek II. ÚS 894/17, ale także Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że taki tymczasowy środek zapobiegawczy nie może trwać przez dłuższy czas. Skarżący sprzeciwiają się, że teraz nie wiedzą, gdzie zdeponowane są środki z ich rachunków, jak długo to potrwa i kiedy do nich dotrą lub kiedy i jak będą mogli się o nie ubiegać. Skarżący dowiedzieli się, że postępowanie karne zostało przekazane do Polski, w szczególności postępowanie karne przeciwko obywatelom polskim, i nie wyjaśniono, czy postępowanie karne zostało skierowane przeciwko skarżącym. Według skarżących Prokuratura Okręgowa popełniła błąd, przekazując Polsce postępowanie karne i fundusze, ponieważ nie było uzasadnionego powodu takiego działania.

Stručná charakteristika: 

Státní moc; Právo vlastnit majetek, nabývání majetku; Právo na soudní a jinou právní ochranu; Práva účastníka soudního řízení; Právo obviněného v trestním řízení
Označení navrhovatelů:  X s.r.o. a Y s.r.o.
Typ řízení:  Řízení o ústavní stížnosti. Stěžovatelky jako obchodní společnosti se sídlem v Ostravě byly zúčastněnými osobami v rozsáhlém trestním řízení pro podezření ze spáchání zvlášť závažného zločinu zkrácení daně, poplatku a podobné povinné platby podle § 240 odst. 1 a 3 písm. a) trestního zákoníku, zločinu legalizace výnosů z trestné činnosti podle § 216 odst. 1 písm. a) a odst. 4 písm. a), b) a c) trestního zákoníku (ve znění účinném do 31. 1. 2019) a zločinu neoprávněného podnikání podle § 251 odst. 1 a 3 písm. b) trestního zákoníku. Uvedené trestné činnosti se měla od roku 2016 dopouštět skupina osob polské, české a ukrajinské státní příslušnosti, a to tak, že prostřednictvím jimi ovládaných obchodních společností v Polsku, České republice, Velké Británii, Kypru a Bulharsku tyto osoby zastíraly převody peněz pocházející z podvodného obchodování s minerálními oleji. Mezi tyto společnosti měly patřit i stěžovatelky ovládané jedním z podezřelých K. J. W., který je občanem Polska. V rámci prověřování byly v listopadu 2016 zajištěny peněžní prostředky podle § 79a odst. 1 trestního řádu na 14 bankovních účtech, z toho na osmi bankovních účtech stěžovatelky 1) a na jednom bankovním účtu stěžovatelky 2). Ústavní stížnost stěžovatelek proti zajištění peněžních prostředků odmítl Ústavní soud jako zjevně neopodstatněnou usnesením ze dne 9. 5. 2017 sp. zn. II. ÚS 894/17. Trestní řízení bylo českými orgány činnými v trestním řízení vedeno toliko ve fázi prověřování, v jehož průběhu byla navázána spolupráce mezi českými a polskými orgány činnými v trestním řízení. Polská prokuratura na to požádala o převedení v České republice zajištěných peněžních prostředků na bankovní účty prokuratury a to jako důkaz. Z žádosti vyplývalo, že peněžní prostředky byly uznány jako věcné důkazy podle § 159 nařízení ministra spravedlnosti ze dne 7. 4. 2016 č. 508/2016 Sbírky zákonů Polské republiky, podle kterého je za věcný důkaz třeba uznat mezi jinými ty věci, které sloužily nebo byly určeny ke spáchání trestného činu, a které pochází přímo nebo nepřímo z trestné činnosti, což bylo u zajištěných peněžních prostředků splněno. Krajské zastupitelství žádost polské strany akceptovalo a postoupilo jí českým peněžním ústavům. Peněžní ústavy pak informovaly krajské státní zastupitelství v průběhu ledna a února roku 2018 o převedení prostředků na účty polské prokuratury. Ústavní stížností napadeným usnesením krajského státního zastupitelství ze dne 2. 7. 2018 bylo podle § 79f odst. 1 trestního řádu zrušeno zajištění peněžních prostředků stěžovatelek. V odůvodnění tohoto rozhodnutí krajské státní zastupitelství popsalo průběh dotčeného trestního řízení včetně jeho předání do Polska a zajištění peněžních prostředků stěžovatelek s tím, že dle sdělení peněžních ústavů byly ke dni 28. 2. 2018 všechny peněžní prostředky odeslány na účty polské prokuratury. Přes opakované urgence se sice krajské státní zastupitelství na polské prokuratuře nedomohlo potvrzení o přijetí všech peněžních prostředků, avšak i přes tuto skutečnost lze z dosavadních zpráv a informací dospět k závěru, že došlo ke splnění povinnosti ze strany českých orgánů po převzetí věci justičními orgány Polské republiky. Trestní věc je nadále vedena výhradně cizozemskými justičními orgány a z doručených zpráv peněžních ústavů je potvrzeno, že peněžní prostředky prohlášené v Polsku za věcný důkaz se nacházejí na stanovených účtech tohoto orgánu. V ústavních stížnostech stěžovatelky poukázaly na to, že v probíhajícím trestním řízení došlo k zajištění jejich peněžních prostředků, které sice jako takové již bylo aprobováno Ústavním soudem v usnesení sp. zn. II. ÚS 894/17, avšak i Ústavní soud poukázal na to, že takové zatímní, zajišťovací opatření nemůže trvat libovolně dlouho. Stěžovatelky namítají, že nyní nemají povědomí, kde jsou peněžní prostředky z jejich účtů deponovány, jak dlouho tak tomu bude a kdy se k nim dostanou či kdy a jak o ně budou moci žádat. Stěžovatelky se dozvěděly, že došlo k předání trestního řízení do Polska, a to trestního řízení vedeného zejména proti osobám polské státní příslušnosti, přičemž nebylo vysvětleno, zda došlo k předání trestního řízení vedeného proti stěžovatelkám. Krajské státní zastupitelství předáním trestního řízení a peněžních prostředků do Polska podle stěžovatelek pochybilo, neboť pro takový postup nebyl zákonný důvod.

KOLEJNE KROKI PO ORZECZENIU

Dalsze czynności po orzeczeniu Czeskiego TK

Reprezentująca spółki Kancelaria Prawna, złożyła po wydanym orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego Republiki Czeskiej, które zostało przedstawione w osobnym artykule wniosek do Prokuratury Okręgowej w Ostravie, by ta realizując wskazania Trybunału Konstytucyjnego kierowała informację na temat poczynionych kroków do wiadomości Kancelarii. W odpowiedzi odpisano, że obecnie przygotowują wniosek o zwrot przejętych środków finansowych od spółek do Prokuratury Regionalnej w Katowicach. Jednocześnie z treści odpowiedzi można było wywnioskować, że podejrzenie Prokuratury Okręgowej w Ostravie jest tożsame z podejrzeniami jakie mają właściciele spółek i prawnicy. A mianowicie podejrzenie dotyczy faktu, że Prokuratura Regionalna w Katowicach nie zwróci środków finansowych przejętych od spółek z naruszeniem prawa tak Czeskiego jak i Polskiego oraz Unijnego.

W związku z tym, że od tego czasu upłynęło ponad sto dni, Kancelaria Prawna złożyła kolejne zapytanie do Prokuratury Okręgowej w Ostravie, pisząc:

-szkoda wyrządzona przez bezprawne postępowanie Prokuratury Okręgowej w Ostrawie jest szkodą na dużą skalę, Od ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego minęło 112 dni, a tym samym Prokuratura Okręgowa miała już dość czasu na przygotowanie wniosku o pomoc prawną przeciwko polskim organom uczestniczącym w postępowaniu karnym. W ramach aplikacji prosimy o podanie następujących informacji: – wykaz konkretnych działań podjętych przez Prokuraturę Okręgową w celu usunięcia jej bezprawnego zachowania w ciągu ostatnich 112 dni, – kopię wniosku o przyznanie pomocy prawnej dla Rzeczypospolitej Polskiej, którego wystąpieniem Prokuratura Okręgowa zwraca środki na konta wnioskodawców, – kopia dalszej korespondencji pomiędzy czeskimi i polskimi organami ścigania w tej sprawie, – informację, kiedy Prokuratura Okręgowa w Ostrawie oczekuje, że nielegalnie pobrane środki zostaną ponownie zaksięgowane na kontach skarżących. Treść zapytania znajduje się w załączniku.